MUHAKEME TESTİ

Günümüzde önemli bir yeren tutan psikoloji bilimi adım adım ilerken, psikolojinin yan dalları da insan hayatına oldukça katkıları bulunan bir araç haline gelmiştir. Özellikle çalışma psikolojisi denilen bu yan dalın içerisinde barındırdığı psikoteknikten bahsetmek gerekir. Psikoteknik nedir, kimlere uygulanır, ne için yapılır?
 

Psikoteknik; adını aldığı kökten de anlaşılacağı üzere psikolojik ve teknik testler sürecinden oluşan bir terimdir denilebilir. Günümüzde ise ehliyeti olan sürücü için tasarlanmış bu testler, bireyin trafiğe çıkmadan önceki yeterliliklerini ve sınırlılıklarını test eder ve rapor haline getirir. Tüm dünyada ve Türkiye’de trafik kazalarıyla baş gösteren ölüm olaylarının artmasıyla birlikte bu ve bunun gibi tekniklere olan ihtiyaç artış göstermiştir. Psikoteknik değerlendirmeler sayesinde, çeşitli testler yapılan birey, uygun koşulları sağlamadığı takdirde trafiğe çıkmak için önüne engeller konulmuş olacak denilebilir.
 

Peki, bu kadar önemli bir test içerisinde neler vardır?

Psikoteknik değerlendirmelerden ilki bireyin psikomotor özellikleri denilen bedensel yeterlilikleridir. Bireyin el, kol, göz koordinasyonu tam mı, herhangi bedensel bir engele sahip mi, bu gibi kriterlere bakılır. Özellikle trafiğe çıkacak olan bireyin göz el ve ayaklarıyla hükmettiği araba ve yol düşünüldüğünde bu testlerin ne kadar yerinde olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle göz muayenelerinde bireyin herhangi bir sağlık sorunu yaşadığı tespit edilirse buna göre gerekli önlemler alınır ve birey bu hususta bilgilendirilerek rapora yansıtılır.
 

Bir diğer ölçülen özellik ise, bireyin akılda tutabilme, muhakeme kurabilme, dikkat edebilme gibi zihinsel faaliyetlerini içermektedir. Birey muhakeme testi içerisinde eğer yeterli standartlara ulaşamadıysa, bu da aynı şekilde rapora olumsuz yansıyacaktır. Çünkü bu muhakeme testi ile bireyin aslında bir zihin engeli olup olmadığı anlaşılarak, trafiğe çıkacak olan bireyin akıl sağlığı üzerinde de gerekli ciddiyetle durulması gerektiği söylenebilir.
 

Muhakeme testi süresi içerisine alınan birey bu test aracılığıyla, trafikteki olması muhtemel durumların önceden muhakemesini kurabiliyor mu, ya da bir kazanın olmaması için tehlike anlarında sağlıklı kararlar verebiliyor mu, bunlar ölçülür. Çünkü bu gibi şartları sağlayamayan bireylerin trafik kazalarındaki oranı oldukça yüksektir.
 

Birey muhakeme testi için de olumlu sonuç aldıktan sonra gerekli tüm testlerden standart koşulları sağlayan birey profili ile çıkmış olur ve psikoteknik raporu da hazırlanır. Bu husuta psikoteknik değerlendirmeye alınan iki tip profilden bahsedilebilir.
 

  1. Ehliyeti olan sürücü adayı

  2. Herhangi bir sebepten ehliyetine el konulmuş sürücü adayı
     

Her iki bireyde bu psikoteknik değerlendirmeler içerisinde yer alan bedensel, zihinsel ve muhakeme testi bütününe tabi tutularak kendisine rapor hazırlatır. Bir saat gibi kısa bir sürede tamamlanan bu testler, bilgisayar tabanlı hazırlanmış programlarla hızlı şekilde gerçekleşmektedir. Birey kendisine ait 2 adet vesikalık fotoğrafı, nüfus cüzdanı fotokopisi ve ehliyet fotokopisi ile psikoteknik değerlendirmesini ilgili kurumlarda makul fiyata yaptırabilmektedir.